Generalni direktorat Evropske komisije za oporezivanje i carinsku uniju odgovorio je na zahtjev ministra spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH Staše Košarca za privremenim izuzećem BiH od primjene Mehanizma za prilagođavanje emisije ugljenika na granicama (CBAM).
EK prihvatila prijedloge
– Od nadležnog direktorata zvanično smo obaviješteni da je Evropska komisija prihvatila naše prijedloge i da ih je ugradila u prijedlog izmjena CBAM regulative, koji je upućen u zakonodavnu proceduru Evropskog parlamenta i Savjeta Evropske unije, izjavio je ministar Košarac.
Predloženim izmjenama CBAM regulative, omogućava se da se pri obračunu emisija električne energije uzima u obzir stvarni elektroenergetski miks zemlje izvoznice, uključujući proizvodnju iz obnovljivih izvora energije, uz istovremeno pojednostavljenje postupka dokazivanja stvarnih emisija.
Takođe je omogućeno priznavanje električne energije isporučene putem ugovora o kupovini električne energije, uključujući i ugovore zaključene preko posrednika, radi utvrđivanja stvarnih emisija.
Maksimalni napori
Predloženo je i da se navedene izmjene primjenjuju retroaktivno od 1. januara 2026. godine, čime bi se otklonile poteškoće sa kojima su se suočavali izvoznici električne energije iz Republike Srpske, Federacije BiH i Brčko distrikta.
Ministar Košarac naglasio je da su nadležne institucije na svim nivoima vlasti u BiH uložile maksimalne napore kako bi Evropsku komisiju upozorile na zabrinjavajuće efekte primjene CBAM-a na domaći elektroenergetski sektor.
– Evropska komisija je prepoznala kredibilitet našeg zahtjeva i predložila izmjene CBAM regulative, koje predstavljaju značajan iskorak ka pravednijoj primjeni CBAM-a i očuvanju konkurentnosti izvoznika električne energije iz Republike Srpske, Federacije BiH i Brčko distrikta na tržištu Evropske unije, istakao je ministar Košarac.
Značajne uštede
Istovremeno, Ministarstvo spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH je pripremilo Prijedlog odluke o usvajanju metodologije za proračun emisijskog faktora ugljen-dioksida elektroenergetske mreže u BiH, čime su stvoreni preduslovi za pravovremenu primjenu novih evropskih pravila.
– Prvi amandman Evropske komisije, zajedno sa Prijedlogom odluke koji je pripremilo Ministarstvo, značajno će smanjiti troškove izvoza električne energije na tržište Evropske unije. Prema našim procjenama, uštede bi mogle iznositi i do 13 miliona evra godišnje, čime se jača konkurentnost domaćeg elektroenergetskog sektora i štite prihodi od izvoza, naveo je ministar Košarac.
On je naglasio da je cilj svih aktivnosti zaštita interesa domaćeg elektroenergetskog sektora i jačanje ukupne privredne aktivnosti u Republici Srpskoj, Federaciji BiH i Brčko distriktu. Prijedlog izmjena CBAM regulative trenutno se nalazi u zakonodavnoj proceduri Evropskog parlamenta i Savjeta Evropske unije, a Ministarstvo spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH će nastaviti aktivno sarađivati sa evropskim institucijama do njegovog konačnog usvajanja.
